Deze irrigatiekanalen leiden je door een landschap dat voortdurend verandert: van groene dalen en ruisende watervallen tot spectaculaire uitzichtpunten hoog boven zee. Onderweg wandel je door eeuwenoude laurierbossen, langs kleurrijke bloemen en tussen plantensoorten die nergens anders ter wereld voorkomen. De combinatie van wilde natuur, indrukwekkende bergen, een zacht klimaat en een ongekende landschappelijke afwisseling maakt Madeira ultiem bijzonder.
Gevormd door vuur en water
Madeira ontstond ongeveer twintig miljoen jaar geleden door vulkanische activiteit. Het landschap wordt gedomineerd door een ruige bergkam die door erosie een grillige vorm heeft gekregen. In het centrum van het eiland ligt de Pico Ruivo, met 1862 meter de hoogste top van Madeira.
De kusten verschillen sterk van karakter. Op sommige plaatsen rijzen steile kliffen rechtstreeks uit zee op, terwijl elders diep ingesneden dalen en ravijnen het landschap bepalen. Vanaf de bergkam openen zich vaak tegelijk uitzichten op de noord- en zuidkust.
Wisselende landschappen
Nergens anders ter wereld spelen levada’s zo’n grote rol in het wandelnetwerk als op Madeira. Deze irrigatiekanalen werden vanaf de vijftiende eeuw aangelegd om water uit het natte binnenland naar landbouwgebieden te leiden. In de loop der eeuwen ontstond een netwerk van ongeveer 2.000 kilometer.
Langs de kanalen lopen onderhoudspaden die tegenwoordig ideale wandelroutes vormen. Omdat de levada’s meestal met weinig hoogteverschil door het landschap lopen, zijn veel wandelingen aangenaam en toegankelijk. Tegelijk voeren ze je door zeer uiteenlopende omgevingen: langs terrassen met bananen, suikerriet en wijnranken, door kloven, naast watervallen en door tunnels die in de rotsen zijn uitgehouwen.
Groene tunnels
Wanneer je op Madeira wandelt, kom je al snel in aanraking met een van de grootste natuurwonderen van het eiland: het laurierbos. Dit subtropische bos gaf Madeira zelfs zijn naam. Het Portugese woord "madeira" betekent hout. Hoewel een groot deel van het oorspronkelijke bos verdwenen is, zijn in de moeilijk toegankelijke dalen en aan de noordzijde indrukwekkende restanten bewaard gebleven.
Tijdens je wandelingen loop je door vochtige, groene bossen waar mossen, varens en boomheide welig tieren. Op sommige plekken is de begroeiing zo dicht dat het voelt alsof je door een natuurlijke groene tunnel wandelt. Die mysterieuze sfeer maakt een tocht door het laurierbos zo bijzonder.
Ook de plantenwereld blijft onderweg verrassen. Veel plantensoorten groeien nergens anders ter wereld. Zo kom je kleurrijke soorten tegen als de Trots van Madeira en de Madeira-geranium, die het landschap extra karakter geven.
Van kustpad tot alpiene bergtocht
Of je nu houdt van rustige wandelingen of uitdagende bergtochten, op Madeira vind je routes voor elk niveau. Langs de levada’s wandel je vaak ontspannen door het landschap, terwijl de hogere berggebieden meer conditie, tredzekerheid en oriëntatievermogen vragen.
Wil je het spectaculaire berglandschap van dichtbij beleven, dan mag de route tussen de Pico do Arieiro en de Pico Ruivo eigenlijk niet ontbreken. Hier wandel je over in de rots uitgehouwen trappen en bergpaden, midden in het indrukwekkende centrale massief. Maar ook verborgen herderspaden, historische verbindingsroutes en ruige kustpaden zorgen ervoor dat geen wandeldag hetzelfde voelt.
Onderweg kom je regelmatig zogenoemde veredas tegen, oude paden die vroeger afgelegen dorpen met elkaar verbonden. Als je over de afgeronde stenen treden loopt, wandel je letterlijk over een stukje Madeirese geschiedenis.
Beschermde natuurgebieden
Waar je op Madeira ook wandelt, de natuur is nooit ver weg. Bijna twee derde van het eiland staat onder natuurbescherming. In het uitgestrekte Parque Natural de Madeira vind je grote delen van het ruige binnenland, waaronder enkele van de mooiste laurierbossen van het eiland.
Bij Ribeiro Frio en in het Parque das Queimadas kun je die bossen op hun indrukwekkendst ervaren. Heel anders is het landschap op Ponta de São Lourenço, in het uiterste oosten van Madeira. Hier wandel je langs grillige kapen, kleurrijke rotsformaties en voortdurend wisselende uitzichten over de oceaan.
Ook natuurgebieden als Rocha do Navio en het Parque Ecológico do Funchal laten je kennismaken met de veelzijdigheid van Madeira. Iedere regio heeft zijn eigen karakter, waardoor je telkens weer een andere kant van het eiland ontdekt.
Klimaat en wandelomstandigheden
Een van de grote voordelen van Madeira is dat je er vrijwel het hele jaar kunt wandelen. Dankzij het milde subtropische klimaat zijn de zomers aangenaam en blijven ook de winters relatief zacht. Zoek je de meest stabiele wandelomstandigheden, dan zijn de maanden van mei tot eind september vaak ideaal.
Tijdens je wandelvakantie merk je al snel dat het weer sterk kan verschillen per regio. Aan de noordkant is het vaak groener, vochtiger en vaker bewolkt, terwijl je aan de zuidkant meestal meer zon en droger weer aantreft. Trek je de bergen in, dan kunnen wolken en lagere temperaturen het weerbeeld snel veranderen. Houdt daar rekening met als je op pad gaat.
